Oorspronkelijk wou vader Karel Mortelmans dat Frans de Muziekacademie zou volgen en kocht voor hem een piano, maar het was de tweede zoon Lodewijk, die de piano inpalmde en die zijn lessen bij de tekenacademie doorgaf aan Frans. Zo gebeurde het dat Frans een bekend bloemenschilder werd en Lodewijk een bekende componist.
Frans Mortelmans werd geboren op 1 mei 1865 als oudste zoon uit een gezin van zes. Zijn vader Karel Mortelmans was drukker in Antwerpen.
Frans Mortelmans is een schilder die “schildert” in de volle zin van het woord. Na een scholing van 15 jaren aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen bij onder meer Luc Schaefels, vestigt hij zich als kunstschilder.
Evenals zijn broer Lodewijk is hij lid van De Scalden, (een in Antwerpen opgerichte kunstkring (1889-1914) met Jules Baetes als voorzitter), en neemt hij actief deel aan de activiteiten en tentoonstellingen die georganiseerd worden ter promotie van de kunst in al zijn vormen. Hij stelt zijn werken tentoon op diverse tentoonstellingen in Antwerpen, Mechelen, Gent, Roeselare en Luik.
In die periode is hij een van de weinige kunstenaars die zijn werken vlot weet te verkopen zowel in België als in het buitenland. Zo maakt hij ondermeer een reis naar de scandinavische landen met een ganse lading schilderijen, en verkoopt ze allemaal.
In 1903 wordt zijn kunst voor het eerst officieel erkend door de aankoop van een aquarel door het Museum voor Schone Kunsten te Antwerpen. Hij was vele jaren professor aan de Academie te Berchem en was er waarnemend directeur tijdens zijn laatste dienstjaren.
Frans Mortelmans gaf ook privélessen, ondermeer aan Gravin Romania du Bois d'Aische,
echtgenote van Ridder Mayer van den Bergh (zie blz. 163 Kasteel Hof ter Linden Edegem door Linda De Keuster)
en aan zijn neef, de latere pastelschilder Franck Mortelmans (1898-1986).
Hij was ook een erg productief schilder. Zijn voornaamste periode situeert zich juist voor en na de eeuwwisseling. Hij is zeker een van de meest getalenteerde schilders van bloemen en stillevens geweest. Zijn eigenheid is onmiskenbaar (waaronder clair obscure). Frans Mortelmans is een laat-romanticus die gevoelig was voor het impressionisme, zonder de ware weergave van zijn werken te verloochenen.
Ondermeer zijn rozenschilderijen worden intussen over de ganse wereld zeer gewaardeerd.
Wij verwijzen naar de nieuwe monografie Virtuoos Bloemenschilder Uitgave 2009 - zie Bibliografie
In 1892 trouwt hij met Marie Fontaine.
Doordat zij kinderloos bleven was er geen opvolging om zijn werk te bestuderen en te catalogeren.
Het is de Lodewijk & Frans Mortelmans vzw die deze te lang verwaarloosde taak nu op zich heeft genomen |
